Wandeltochten

  1. Op wandel in Boom

    1. Naar het Hellegat (kaart)

    2. Het Klinkaertpad

  2. In de rupelstreek

    1. Langs Rupel en Schelde te Schelle

    2. Langs de Schelde en de Oude Schelde te Bornem

     

 Op wandel in Boom


Naar het Hellegat


VERTREKPUNT: Grote Markt
Onze-Lieve-Vrouw- en Sint-Rochuskerk
De neo-gotische Onze-Lieve-Vrouw- en Sint-Rochuskerk is een driebeukig gebouw in Boomse baksteen, met kruisbeuk, koor en ingebouwde 75 meter hoge westertoren.
De eerste steen van de neo-gotische kerk werd gelegd op 24 april 1849 door de burgemeester Tuyaerts.
Boven het hoogaltaar bevinden zich drie schilderijen uit 1852 van de Boomse kunstenaar Karel August Wauters. De preekstoel werd gebouwd in 1859 door H. Van Ockerhout. Verspreid in de kerk bevinden zich diverse merkwaardige schilderijen, deels afkomstig uit de vorige kerk, o.a. de "Verering van de Onze-Lieve-Vrouw" (paneel ca. 1600), de "Kroning van Maria" (midden zeventiende eeuw), vier doeken met blijde mysteries (1787), de "Onze-Lieve-Vrouw van Boom" door Peter Weleman (1616) en een groot doek dat toegeschreven wordt aan Rubens' beste leerling, Antoon Van Dyck. In de kruisbeuk bevindt zich een smeedwerk van de Boomse kunstenaar Edward Roofthooft. Het betreft een statig voetstuk voor een beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes, met een bevallig prieel met klimrozen en met een achtergrond van druivenranken. Het wonderdadig Mariabeeld dat zich in het zijkoor bevindt is een merkwaardig kunstwerk, vermoedelijk uit de vijftiende eeuw, vervaardigd uit wilgehout (75 cm hoog).
Route : Steek de Grote Markt over richting Niel, ga voorbij de fontein en neem de straat die recht voor je ligt, de Colonel Silvertopstraat. Neem het linker voetpad (= het veiligste!).
Colonel Silvertop(straat)
Op 4 september 1944 werd Boom bevrijd door Engelse tanks onder leiding van Colonel Silvertop en met de hulp van Robert Vekemans, ingenieur van Bruggen en Wegen.
Route : Even verder ga je onder de brug over rijksweg 177 Antwerpen-Brussel.
Brug
Boven in de brugleuning bemerk je het wapenschild van de gemeente Boom.
Aan de trappen (voor en achter de brug) zie je honden uitgebeeld (zie hondenfretters).
Wapen van de gemeente Boom
In zilver een gekroonde Onze-Lieve-Vrouw met kind Jezus en scepter van natuurlijke kleur, haar mantel van lazuur (blauw) bezaaid met sterren van goud, staande voor een eik van sinopel (groen) op een zwevende grasgrond.
Route : 150 meter verder, vóór de brug over de A12 (tussen huisnummers 4 en 6) bemerk je een aangebouwd kapelletje ter ere van Onze-Lieve-Vrouw.
Vervolg de weg en stap over de brug over de A12.
Op je linkerkant zie je de in- en uitrit van de Rupeltunnel
Rupeltunnel
De verkeersmoeilijkheden bij de bruggen over de Rupel en het Zeevaartkanaal leidden tot het graven van een tunnel die in 1982 geopend werd, zes jaar later dan voorzien en bijna vier keer zo duur als gepland. Het is de enige Belgische tunnel die onder twee waterlopen gaat, nl. de Rupel en het Zeevaartkanaal.
Route : Ga de brug op (Broekweg, na 450 meter) en hou bovenop de brug even halt.
Aan je linkerzijde zie je de Rupel en het Zeevaartkanaal liggen, alsook twee grote chemische bedrijven: Prayon-Rupel en Grace (Puurs).
Recht voor je heb je een prachtig uitzicht over de Rupel, steenbakkerijschouwen en de kerktoren van "Hellegat" (Niel).
"Hellegat" is een gehucht van de buurgemeente Niel, maar een parochie van Boom.
Honden-hondenfretters
Tijdens de eerste wereldoorlog werden in Boom honden geslacht in de hondenslachterijen. Het hondevlees werd uitgevoerd naar Antwerpen. Hoewel het vooral de Antwerpenaren waren die hondevlees aten, werden (en worden soms nog) de Bomenaars hondenfretters (=hondeneters) genoemd.
Route : Aan je rechterzijde zie je het treinstation van Boom en de spoorweglijn Dendermonde-Boom-Antwerpen. Ook zie je het begin van de wijk Noeveren.
Let even op de mooi aangelegde tuintjes en de zithoek voor de woningenrij
De Rupel (Rivier)
De Rupel ontstaat in Rumst door het samenvloeien van de Nete en de Dijle en mondt 12 km verder uit in de Schelde te Rupelmonde. De Rupel staat in verbinding met het zeekanaal Willebroek-Brussel. Aan de Kaai te Boom bedraagt de diepte van de Rupel bij laag water ongeveer 2,5 meter; bij hoog water stijgt het waterniveau met 5,3 meter (bij springtij met 5,6 meter). De breedte van de Rupel aan de Kaai bedraagt bij hoog water ongeveer 200 meter.
Kortere weg.
Ofwel kan je alleen nieuw Boom bezoeken.
Ofwel kan je alleen oud Boom bezoeken.
Als je alleen nieuw Boom (het industrieterrein) wil bezoeken dan ga je rechts het industrieterrein in (tegenover huisnummer 145) en volg je de Rupelweg (400 meter), links de Industrieweg (200 meter) en rechts de Scheldeweg. Volg dan terug de normale weg.
Totaal kortere weg, nieuw Boom = 4,2 km.
Als je alleen oud Boom (de steenbakkerijen) wil bezoeken dan volg je de wandeling
Route : Ga verder rechtdoor richting Niel. Zo kom je in de Nielsestraat, waar je ongeveer 150 meter verder links afslaat aan het bord "Gebr. Lauwers" (huisnummer 211) (na 1,3 km)
Ga op het einde van de zandweg naar rechts tot aan "Café de Koophandel - Bij Maria" waar je even kan verpozen (na 1,5 km)
Café de Koophandel
Reeds van vóór 1900 is de uitbating altijd verbonden geweest met de familie Lauwers. Café de Koophandel, voorheen "Bij Gusta", heet momenteel "Bij Maria".
Rond de eeuwwisseling telde de Nielsestraat (bovenkant) over een afstand van ongeveer 1 km 37 café's. Tussen de steenbakkerijen (benedenkant) waren er een tiental.
Café "Bij Maria" is het enige overgebleven café en de inrichting is nog bijna oorspronkelijk.
Route : Zet je wandeltocht verder tussen de steenbakkerijen
Steenbakkerij Lauwers
Deze steenbakkerij is nog de enige werkende te Boom.
Zij vervaardigt nog de rustieke Boomse tegel, de Boomse gevelsteen, de klinkaert en alle soorten klampsteen tot en met de paepesteen.
Er werken ongeveer 40 mensen op deze steenbakkerij.
Het bedrijf kan bezocht worden op afspraak, van maandag tot en met vrijdag (bedrijf in werking) en op zaterdag. Afspraken via EMABB, Noeveren 196 - telefoon 03/888.15.58 (tijdens kantooruren).
Steenbakkerijsite Frateur
Booms Steenbakkerijmuseum (na 1,8 km)
Site Frateur is een compleet industrieel-archeologisch complex van een woon- en werkplaats, typisch voor de Rupelstreek.
Het museum met bewaring van omgeving, gebouwen en uitrusting van de steenbakkerijen, toont op een educatieve en creatieve manier de Boomse baksteen in al zijn facetten door een collectie steenbakkersalaam enerzijds, en anderzijds door het op gang houden en opnieuw starten van de artisanale bedrijvigheid verbonden aan de typische Boomse producten.
Geleid bezoek mogelijk na afspraak en op zondagnamiddag.
EMABB, Noeveren 196 - telefoon 03/888.15.58 (tijdens kantooruren)
Route : Voorbij het museum ga je even naar links de Rupeldijk op, waar je weer een mooi uitzicht hebt over de Rupel.
Vervolg de weg tot aan de grens met de gemeente Niel (na 2,3 km)
Juist vóór het grondgebied Niel, tegenover huisnummer 274, ga je naar rechts (even naar beneden, tussen 2 huizenrijen). Voorbij huisnummer 288 ga je even naar links en kom je in de eigenlijke straat uit. Hier zie je duidelijk dat de meeste huizen met de achtergevel op de straat uitkomen. Deze huizenrij is dan ook gekend als de "Averechtse Root".
Voorbij huisnummer 292 ga je terug naar beneden. Wandel de "straat" ten einde en sla dan rechtsaf. Zo kom je in een grote straat, de Nielsestraat.
Opmerking: Beneden tussen de huizenrijen bevindt u zich eigenlijk op een woonerf. Gelieve de privacy van de bewoners te respecteren a.u.b.
Als je gekozen hebt om alleen "Oud Boom" (de steenbakkerijen) te bezoeken, dan sla je de Nielsestraat rechts in en wandel je rechtdoor, richting Boom.
Route : Sla de Nielsestraat naar links in en wandel even over Niels grondgebied. Honderd meter verder sla je rechts het industrieterrein "Krekelenberg" in.
Industrieterrein Krekelenberg
Het tekort aan bouwgronden in de Rupelstreek, ontstaan door de voortdurende kleiwinning, heeft ertoe geleid dat de verlaten Kleiputten werden opgespoten met o.a. baggerspecie uit de Rupel.
Dit gebeurde ook op deze plaats.
Op het einde van de jaren zeventig werd het industrieterrein operationeel. Momenteel moet de noordelijke ontsluitingsweg nog worden gerealiseerd.
In 1991 is het terrein volledig verkocht, uitgezonderd enkele niet-bouwrijpe percelen.
De bedrijven die nu reeds actief zijn op het terrein hebben een 450-tal arbeidsplaatsen gecreëerd (1990).
Route : Volg nu de Tunnelweg teneinde. Zo kom je dan rechts in de Industrieweg, sla links de Scheldeweg in, om op het einde rechts de Neteweg te volgen. Deze laatste brengt je bij de spoorweg Boom-Antwerpen. Sla hier rechts af en volg de Lange Lei
Nieuwe Boomse Metaalwerken
In 1920 richtte Arthur De Winter de Boomse Metaalwerken NV op voor het vervaardigen en herstellen van spoorwegmaterialen voor de steenbakkerijen. Later werden er legendarische lepelbaggers en emmerbaggers geproduceerd. Na een bloeiperiode in de zestiger jaren, met belangrijke bestellingen voor de havens van Antwerpen en Gent, voor Algiers, Zaïre, Israël en Rusland, ging het bedrijf echter failliet in 1976. Twee jaar later kon de toekomst weer hoopvol tegemoet gezien worden. De talrijke bestellingen werden echter behaald ten koste van enorme commerciële inspanningen zodat een tweede faling in 1983 onafwendbaar was. Hierna werd de firma "Nieuwe Boomse Metaalwerken" (nBM) opgericht.
De sindsdien meest in het oog springende leveringen zijn:
- 2 drijvende grijpkranen (25 t x 40 m) voor de stad Antwerpen
- 2 enorme grijperportaalkranen (1800 ton per uur) voor China.
1996-1997 verhuisde de firma "Nieuwe Boomse Metaalwerken" naar Hoboken.
Route : Na 400 meter kom je aan een splitsing. Hier neem je de straat rechts, de Diepestraat. Even verder ben je bij de Nielsestraat die je links inslaat en ga dan via de voetgangerstunnel onder de spoorweg door. Eens uit de voetgangerstunnel zie ja aan de linkerkant het spoorwegstation van Boom. Stap rechtdoor de Vrijheidsstraat in. Zo kom je terug op het eerste stuk van onze wandeling. Neem richting Grote Markt (links) om aldus het beginpunt en tevens eindpunt te bereiken. (6,2 km)


Wandelroute : klinkaertpad
Verklaring "Klinkaertpad"
Een klinkaert is een begeerde gevelsteen. Hij wordt gebruikt voor de buitenbekleding van gevels. Hij moet bijgevolg bestand zijn tegen alle weersomstandigheden én er bovendien aantrekkelijk uitzien. Hij wordt mechanisch met een strengpers of met de hand gemaakt.
Klinkaart is ook een novelle van Piet Van Aken (°1920 Terhagen, +1984 Antwerpen), die in Boom studeerde. De novelle is gesitueerd aan de oevers van de Rupel en in de steenbakkerijen.
Boom is van oudsher een steenbakkerijgemeente. Het uitzicht van heel de gemeente werd door de baksteennijverheid bepaald. Steenbakkerijen, droogloodsen, hoge schouwen, diepe putten waren (en zijn) er de stille getuigen van.
Bij het begin van de jaren '70 tekende de definitieve teloorgang van de baksteennijverheid in de Rupelstreek en in Boom zich af.
VERTREKPUNT: Grote Markt (1)
(voor de ingang van de Onze-Lieve-Vrouw- en Sint-Rochuskerk)
Route : De wandeling start op de Grote Markt. Gemakkelijk te vinden, je ziet reeds van ver de Onze-Lieve-Vrouw en Sint-Rochuskerk. Deze neogotische kerk (1848-1850) in Boomse baksteen is een driebeukig gebouw met ingebouwde 75 meter hoge westertoren. Hij domineert de Grote Markt. De kerk is beschermd (KB 09.06.1976).
Je staat met je rug naar de kerk, verlaat links de Grote Markt en je wandelt voorbij het standbeeldje, genoemd Jong Meisje, een kunstwerk van de hand van Lode Eyckmans (1980).
Draai de Groene Hofstraat (links) in.
Blijf op het linker voetpad. 200 meter verder ga je de poort binnen naast huisnummer 10 om de tuin te bezoeken.
Bekijk ook de gevels van huisnummers 29 "Antverpia", 31 en 33
Tuin achter het parochiecentrum
Deze tuin is eigendom van de VZW Parochiale Werken, maar werd aangelegd door de gemeente Boom. In samenwerking met het gemeentebestuur werd hiervan een publieke tuin gemaakt. De tuin is toegankelijk voor iedereen die wil genieten van een stukje groen of even op adem wil komen temidden van het drukke winkelcentrum.
Route : Verlaat de tuin (langs dezelfde weg) en neem de overkant van de Groene Hofstraat. Ga even terug richting Grote Markt en sla links het steegje in, naast huisnummer 25.
Zo kom je op de kaai. Wandel richting Rupel en stap de dijk op, links naar de overzetplaats. Rechts zie je de bruggen over de Rupel (in 1939 ingehuldigd door Koning Leopold III) en het Zeekanaal Willebroek-Brussel
De Rupel
De Rupel ontstaat in Rumst door het samenvloeien van Nete en Dijle en mondt 12 km verder uit in de Schelde te Rupelmonde. De Rupel staat in verbinding met het zeekanaal Willebroek-Brussel.
Op deze plaats (aan de kaai) bedraagt de diepte van de Rupel bij laag water ongeveer 2,5 meter; bij hoog water stijgt het waterniveau met 5,30 meter (bij springtij met 5,60 meter). De breedte bedraagt hier ongeveer 200 meter (bij hoog water).
Je merkt dat de dijken vernieuwd en verhoogd worden.
Het veer
Met de veerboot kom je gemakkelijk in Klein-Willebroek, waar je een prachtig zicht hebt op Boom. De overzet is gratis en vaart dagelijks om het half uur tussen 9 en 18.30 uur. Het veer werd ingericht nadat de vaart van Brussel naar de Rupel in 1561 voltrokken was. Aan de overkant zie je Klein-Willebroek met zijn sasbrug van de Willebroekse vaart (aangelegd 1550-1574) en de inkompoort van de tolbrug.
Tolbrug (overblijfsel te zien aan de oever van Klein-Willebroek)
De eerste steenlegging voor deze brug had plaats op 21 juli 1851. Een "natte" anekdote is hieraan verbonden. De Gouverneur en de provincieraad begaven zich naar Boom om tot de plechtigheid en de inhuldiging over te gaan. Nauwelijks stonden de Gouverneur en de provincieraadsleden op een daartoe getimmerde tribune, of deze stortte in, en al de genodigden tuimelden in het water en in het slijk. Gelukkig was het laag tij. De inwoners van Boom deden hun best om hen te redden. De provincieraad van 22 juli betuigde plechtig zijn dank aan de Bomenaars voor hun edelmoedig gedrag in deze "rare" omstandigheden.
De brug, geopend in 1853, was privébezit van de "Weduwe Van Enschodt NV", die een vergunning verwierf voor 90 jaar, met het recht tolgelden te eisen (=tolbrug). Via deze brug hebben de geallieerden van de Tweede Wereldoorlog, onder commando van Kolonel Silvertop, op 4 september 1944 de Rupelstreek bevrijd.
In 1945 werd de brug afgebroken.
Nog meer wandelmogelijkheden:
Op Klein-Willebroek kan je de dijk volgen, richting Terhagen, waar je het natuurgebied Het Broek en het BLOSO-Sportcentrum Hazewinkel met haar internationale watersportbaan vindt. Dit 300 ha grote domein strekt zich uit over Blaasveld, Heffen, Heindonk en Willebroek en is gedeeltelijk een wandelgebied.
Je draait je met je rug naar de Rupel.
Voor je zie je de Heldenplaats.
Op het monument van de Heldenplaats zijn de namen gebeiteld van de gesneuvelden van de beide wereldoorlogen. Daarbij ook de overleden politieke gevangenen. Dit heldengedenkteken dateert van 1923. Het werd ingehuldigd door prins Leopold.
In de straat tegenover het monument van de Heldenplaats vind je een groot U-vormig gebouw. Dit gebouw is het klooster van de zusters van de Onze-Lieve-Vrouw Presentatie.
Het begon in 1839 met 6 zusters van Onze-Lieve-Vrouw uit Sint-Niklaas. Dat was te danken aan de bisschop van Gent, J.F. Van de Velde, die aan zijn geboortedorp een school voor meisjes wou bezorgen. De school werd na bijna 160 jaar in september 1997 gemengd. Het blauwwit uniform werd na 156 jaar afgeschaft.
Links zie je een restant van de Brouwerij Lamot nl. het hoofdgebouw. Louis Lamot was burgemeester te Boom van 1921 tot 1926
Route : Stap opnieuw langs de Heldenplaats richting Rupel en sla de eerste straat links, evenwijdig aan de Rupel, in.
Het majestueuze gebouw waar je langskomt huisvestte vroeger de Molens Rypens
In 1856 begonnen de gebroeders Rypens met de bouw van een olie- en maïsmolen. In 1881 werd de eerste bloemmolen gebouwd. De oude bloemmolens van Rypens zijn nu gerenoveerd en de telefoonwinkel heeft er zijn onderdak gevonden.
Route : Ga 50 meter voorbij Belgacom en het Christelijk Centrum rechts de Bassinstraat in. De Bassinstraat loopt van de Heldenplaats naar het bassin in de Hoek (de eerste maal vermeld in 1721: "een hofstede, genaemt Vlietmanshoek").
Aan Bassinstraat 19 bevindt zich de directeurswoning van de voormalige "Molens Rypens" gelegen in de onmiddellijke omgeving van de fabriek en van de arbeidershuisjes. (50 meter verder - doodlopende straat - Rypensroot).
Vanaf nu ga je rechtdoor tot aan Hoek nummer 140. Momenteel bevind je je in de wijk Hoek.
Gelieve de privacy van de bewoners te respecteren
Hoek (de woorden "hoek" of "wijk" gaven eertijds een afzonderlijk rechtsgebied te kennen)
"Den Hoek" was vroeger, tijdens de bloei van de baksteennijverheid, een belangrijk centrum van bedrijvigheid. Dit gebiedje had vroeger een belangrijke waarde: er werd hard gewerkt en tegelijkertijd woonden en leefden de mensen hier.
Let op het stratenpatroon dat typisch is voor de oude woonkernen langs de Rupel. Enerzijds is er een fiets- en voetweg die evenwijdig loopt met de Rupel, anderzijds wordt deze weg verbonden met de hoofdweg (Kapelstraat) door middel van straatjes die loodrecht op de Rupel lopen.
Tussen de ovens en langs de weg werden kleine en weinig comfortabele huisjes gebouwd. De baas van de steenbakkerijen verplichtte zijn werknemers in zijn huizen in de buurt van de fabriek te wonen. Maar ook sommige werkgevers woonden in deze wijk: kijk bijvoorbeeld naar de woningen Hoek 1 en Hoek 2.
Beide woningen werden in de 19de eeuw gebouwd door de eigenaars van de belendende scheepstimmerwerf en dat is duidelijk te merken, o.a. aan een houten loggia op een scheepsvormige arduinen kuip in één van de voorgevels.
Deze twee woningen zijn beschermd als monument. Dit wil zeggen dat deze woningen niet mogen afgebroken worden en dat veranderingen zowel binnen als buiten het huis aan strenge regels moeten voldoen.
Je ziet dat deze huizen reeds mooi gerestaureerd werden:
Hoek 1 is een huis in neoclassicistische stijl van omstreeks 1845,
Hoek 2 is een huis in eclectische stijl van omstreeks 1900.
Route : Wandel verder tot aan het bedrijf Vennekens (Hoek nr. 410).
Hier worden met een moderne technologie polyester-jachten gemaakt. De productie is vooral gericht op export.
Route : Honderd meter verder word je aandacht getrokken door een grote rode pijl.
Een eigenaardig monument, niet
Rode pijl (na 1,8 km)
Deze pijl werd ingehuldigd op 15 mei 1983. Op deze dag werd er een "neen, stop!" toegeroepen aan alle mensen die hun vuil in de streek kwamen storten, om op die manier de verlaten kleiputten terug op te vullen. De pijl wijst naar de grond en wil aanduiden dat wat in de grond gestopt is misschien wel gevaarlijk kan zijn en dat men nooit zeker weet wat er juist in zit. Aan de zijkant van de pijl zijn er op een betonnen muur tekens aangebracht in computertaal, die aanduiden waar al die storten gelegen zijn.
Route : Even verder kom je voorbij de loods van het project Steenschuit.
Daarbij worden laaggeschoolde en langdurige werklozen ingeschakeld en herschoold. Er werd eerst de gaffelschoener "Rupel" gebouwd, maar er staan nog meer gelijkaardige projecten op stapel zoals de bouw van de 17de eeuwse trekschuit "De Barge" en de opknapping van een stoomlocomotief.
Route : Wandel voorbij de hangars de dijk op. Na 300 meter kan je niet meer verder; blijf dan wandelen tussen de huizen.
Aan hoekhuis nummer 116 ga je rechts terug de dijk op. Na 200 meter ga je de dijk af en volg je de pijl "pottenbakkerij".
Je wandelt tussen getuigen van het steenbakkersverleden: ovens en loskaden.
In deze buurt zijn verschillende KMO's gevestigd die van de vroegere bedrijfsgebouwen gebruik maken
Route : Je volgt de weg tot aan huisnummer 140.
Je kan wel raden welk het beroep was van de bewoner van huisnummer 153.
Soms is het wel even zoeken. De huizen staan niet mooi in de rij, de straten zijn niet loodrecht.
Je neemt nu de straat links. (na 3,1 km
Deze straat maakt deel uit van de typische structuur van deze wijk
De weg staat loodrecht op de hoofdweg (= dijkweg) en de klei werd langs beide zijden afgegraven. We zien nog enkele overblijfselen van loodsen. Dit zijn langwerpige houten constructies met een pannendak, waaronder de kleisteen te drogen werd gezet door de vrouwen. Deze loodsen staan loodrecht op de Rupel omwille van de wind. De vrouwen die de steen te drogen zetten, werden "gamsters" genoemd.
Omdat men later de klei verderop begon uit te graven en deze telkens naar de fabriek moest gebracht worden, maakt men in de dijkweg tunnels, zodat de treintjes met klei niet telkens de verkeersweg moesten oversteken.
Route : Vervolg de weg, zo kom je aan de Kapelstraat die je oversteekt, ga eventjes naar rechts en beklim de Bosstraat.
De Kapelstraat maakt deel uit van de hoofdweg die alle Rupeldorpen verbindt
Inkorting
Hou je niet van een korte klim (1 km) dan kan je links de Kapelstraat inslaan (richting centrum Boom) tot aan het Provinciaal Recreatiecentrum Rupelstreek De Schorre (zie verder).
Volg de Bosstraat tot aan het einde, langs de rechterzijde
Bosstraat
De Bosstraat volgt de oorspronkelijke cuestahelling van de streek. De Bosstraat geeft toegang tot de gelijknamige wijk "Bosstraat", die boven op de cuestarug ligt en langs drie zijden afgegraven is. De Boomse klei heeft het cuestalandschap doen ontstaan ca. 70 miljoen jaar geleden. Een cuestalandschap bestaat uit een steile voorkant en een zacht hellende rug.
De Bosstraat is een duidelijk voorbeeld van een cuestafront: ten noorden van de Rupel stijgt het reliëf vrij steil van 5 meter tot 32 meter over een afstand van ongeveer 800 meter, om vervolgens naar het noorden toe weer langzaam te dalen (zie verder Dirkputstraat). Bij het beklimmen van de Bosstraat zie je links en rechts kleiputten.
Route : Aan het einde van de Bosstraat heb je een prachtig uitzicht op de uitgegraven Rupelstreek, waarvan stilaan de putten worden opgevuld. (na 4,3 km) (4)
Keer even terug, sla rechts de Pastorijstraat (pastorij van de parochie Sint-Katrien) in en wandel voorbij de kerk van de Bosstraat; zo kom je in de Dirkputstraat (verkreeg haar naam naar een stuk land dat in 1721 Dirickxput heette) die je links inslaat. (na 4,8 km). Deze is gelegen op de rug van de Rupelcuesta. Je kan nu voortdurend genieten van prachtige vergezichten.
De Schorrestraat die in het verlengde van de Dirkputstraat ligt, bewandel je tot aan de Kapelstraat (1777: St. Anne Capellestraete). In het verlengde van de Schorrestraat ontdek je een open ruimte. Dit is opgevulde, afgedekte en bezaaide kleiput. Links van de zandweg heb je een prachtig zicht op het Provinciaal Recreatiecentrum Rupelstreek De Schorre. Rechts werd de put met zand opgespoten zodat er gras kon op groeien.
Inkorting
Sla de Kapelstraat rechts in en volg deze tot aan de Blauwstraat. Vervolg: zie verder. (volledige afstand 8,7 km)
De Sint-Annakapel bestond reeds in de 17de eeuw. Ze werd opgericht ter ere van de Heilige Moeder Anna.
De kapel geraakte met de jaren zodanig in verval, dat ze in 1952 wegens bouwvalligheid werd gesloopt.
Daar de oude kapel een grote hinderpaal was voor het steeds drukkere verkeer, moest worden uitgezien naar een andere plaats om de nieuwe kapel te bouwen.
In 1957 werd de huidige kapel opgericht op de gronden van de toenmalige steenbakkerij Van Herck.
Route : Sla de Kapelstraat links in en volg deze tot aan het Provinciaal Recreatiecentrum Rupelstreek De Schorre. Je verlaat langs dezelfde weg het recreatiecentrum. In de Kapelstraat sla je nu recht af (richting centrum). Aan het einde van de Kapelstraat steek je het zebrapad over, zo kom je in de Blauwstraat.
Blauwstraat
De Blauwstraat, in het dialect "den blave" genoemd, is van oudsher dé handelsstraat van Boom. Zij maakte twee eeuwen geleden nog deel uit van de zogenaamde 's Heerenstraat. Dit was een lange weg die het dorp van Boom doorkruiste en het gehucht Noeveren met Rumst verbond. Deze straat volgde het tracé van de huidige Vrijheidsstraat, de Hoogstraat, de Blauwstraat en de Kapelstraat.
De Blauwstraat zou zijn naam ontleend hebben aan één van de twee woningen, die aan de 's Heerenstraat stonden ter hoogte van de huidige "Varkensmarkt", tegen de Vlietmanshoek. (Voor het eerst vermeld in 1721: "een heys genaemt den blauwen".)
Route : Wandel rustig de Blauwstraat door en bekijk daarbij de gevels boven de handelspanden. Af en toe ontdek je prachtige kunstwerken, bijvoorbeeld boven huisnumm Aan het einde van de Blauwstraat, steek je het kruispunt over en sla je rechts de Antwerpsestraat in.
Kunstsmid Edward Roofthooft woonde in huisnummer 21. Dat zie je bijvoorbeeld aan het smeedwerk van de voordeur.
Na 100 meter vind je op de linkerkant, tussen de supermarkt en de parking, een hekje dat toegang geeft tot de tuin van de Dekenij, die je ingaat.
Als je de tuin doorwandelt kom je via de vroegere stallingen van de dekenij in de Hoogstraat.
Rechts zie je de Grote Markt, je vertrekplaats. (na 9,7 km

Op wandel in de streek rond Boom


Langs Rupel en Schelde te Schelle
Over de waterkwaliteit van de Vliet, de Rupel en de Schelde kun je bondig zeggen: één (vuile) pot nat. De Vliet is verontreinigd, de Rupel staat zwart ingekleurd op de waterkwaliteitsoverzichtskaarten en de Schelde is op sterven na dood... Niet schrikken dus als er vooral tijdens de zomer een reukje is aan dit wandeltraject. Een internationale campag-ne vestigde er in 1990 nog maar eens de aandacht op dat er voor de Schelde over de grenzen heen hoogdringend aan een reddingsplan moet worden gewerkt.
Recreatie
Wandelen en fietsen op de dijken zijn ook hier de aangewezen zachte recreatievormen. Met kinderen kun je terecht in het gemeentepark Scherpenstein (met o.a. een speeltuin en een dierenparkje).
In de buurgemeenten kun je ook gebruik maken van veerdiensten: in Hemiksem kun je over de Schelde gezet worden naar het Oost-Vlaamse Bazel en tussen Niel en Wintam (Hingene) is er een veer over de Rupel.
Op wandel
Start je wandeling aan de scheve toren van de Sint-Petrus en Pauluskerk te Schelle (1).
Wandel naar de in 1963 ingehuldigde Lourdesgrot in de hamerstraat, waarbij 'amber' verwijst naar een aanlegplaats bij de rivier, en naar de Vliet.
Hier sta je voor de keuze: ofwel ga je naar rechts en breng je een bezoek aan de Sint-Hernardusabdij en het Roelantsmuseum, ofwel ga je naar links en sla je die bezoekjes over.
Naar rechts dus voor een wandeling langs de abdij. Op de Provinciale steenweg voorbij de vroegere scheepswerf van Jacobs draai je links de weg in naar Hemiksem, waar je voor de eerste keerde Vliet oversteekt. Uit de betonnen constructies kun je afleiden dat men hier al vaker te kampen had met wateroverlast.
Wandel verder tot aan en in de Depotstraat, waar je aan het einde van de weg de indrukwekkende restanten van de Sint-Bernardusabdîj (2) ziet liggen. Dit beschermde monument staat er verkommerd bij, al werden de omheiningmuur en de ingangspoort gerestaureerd. Je kunt wel een rondgang maken in het domein, waarbij de blikvanger ongetwijfeld de 42 m hoge baroktoren uit het begin van de l8de eeuw is. In een van de abdijkamers is het Roelantsmuseum (3) gevestigd.
Door het parkgebied, dat rijk is aan planten, ga je nu in de richting van de Schelde en je wandelt tot aan het nieuwe verzamelbekken en de sluis. Door deze werken hoopt men dat de overstromingen, die jarenlang de bewoners aan de oever van de Vliet zowel in Schelle, Hemiksem als in Aartselaar geteisterd hebben, tot het verleden zullen behoren.
Als je daarnet voor de weg naar links gekozen hebt, kun je nu weer aanpikken bij het vervolg van de wandeling, die via de Scheldedijk tot aan de poort van de elektriciteitscentrale loopt, waar je voorlopig de Scheldedijk verlaat. De groene buis die door het landschap kronkelt, vertrekt bij de elektriciteitscentrale, die overigens de omgeving domi-neert. De buis heeft als eindbestemming Beckaert-Tinsley en is bestemd voor warmterecuperatie.
Op het kruispunt zie je rechts het door een gracht omringde Laarhof (4). Volg de Laardijk en sla op het einde rechtsaf naar de hoofdingang van de elektriciteitscentrale Interescaut (5). Bij de toegangspoort ga je linksaf, richting Rupeldijk. Je bevindt je hier aan de monding van de Rupel, niet de karakteristieke kerktoren van Rupelmonde, deelgemeen-te van het Oost-Vlaamse Kruibeke, aan de overkant. Zou Schelle eigenlijk niet beter Rupelmonde heten ? Wandel nu verder stroomopwaarts over de Rupeldijk naar het Tolhuis (6), waar vroeger tol betaald moest worden om goederen te mogen vervoeren op de Rupel. Iets verder ligt het vroegere Tolhuisveer (7), waar in het veerhuis nu een herberg geves-tigd is die druk bezocht wordt door wandelaars.
Wandel verder op de Rupeldijk in de richting van Niel en steek de Wullebeek over, die aan (leze zijde een natuurlijke gemeentegrens vormt tussen Schelle en Niel. Enkele tientallen meters verder ga je linksaf, de Katameldijk (of Catameldijk) op. Het weideland links staat in de winter telkens onder water.
Je houdt verder links aan en voorbij de brandweerkazerne ga je rechts en dan weer links. Daar steek je 'veer de Wullebeek over en je wandelt in de Laarhofstraat in de richting van de Tolhuisstraat, die je oversteekt. Wat verder staat aan de rechterkant de Laarkapel (8), waar vele legendes over bestaan.
Sla rechts de Kapelstraat in tot aan de Kerkhofstraat, die je links indraait. Voorbij het kerkhof wandel je naar de Peperstraat en je slaat die rechts in tot aan het Museum Bijsterveld (9).
Steek nu voorzichtig de Fabiolalaan over. De gronden tussen de Tolhuisstraat en de Kapelstraat worden in het huidig kadaster nog steeds de 'Galgevelden' (10) genoemd.
Veilig aan de overzijde aangekomen ga je langs het gemeentehuis, dat op 15 mei 1971 ingehuldigd werd. Dit moderne gebouw is aan de buiten-zijde bekleed met een zacht-witte, gevlekte steen. Vooraan brengt het standbeeld 'Profusus' een ode aan de uitbundigheid en rechts in de Peperstraat werd een beiaard met 19 klokken in harpvorm ingebouwd in een ovale vijver.
Als je nu verder gaat, dwars je de Leopoldstraat. In deze straat heb je een andere kijk op de scheve kerktoren.
Zet je weg uiterst rechts voort en je komt voorbij een van de laatste smidsen van de streek. Terug op de Provincialesteenweg draai je links in naar het vertrekpunt. Onderweg stap je nog voorbij enkele merk-waardige huizen: op het nr. 57 'In de kleine HalfMaan', later 'In de Zon' genoemd, en op het nr. 34 'De Ster'. De drie huisnamen 'in de Maan', 'De Zon' en 'De Ster' vind je steeds samen, langs de grote trekwegen waar de diligence (de reizigerspostwagen) langskwam.
En als je doorstapt in de richting van de Vliet, bereik je weer je vertrekpunt
Praktisch
Afstand: + 7 km
Wegen: verhard; op 200 m na geschikt voor kinderwagens.
Parking: bij de kerk van Sint-Petrus en Paulus op de grens van Schelle
en Hemiksem.
Topografische kaart: 15/5-6 en 15/78(1:25.000).

Langs de Schelde en de Oude Schelde te Bornem
De Schelde is een vuile, zwarte stroom geworden waarin nog nauwelijks iets van leven te bespeuren valt. Zowel de overheid als de milieubewegin-gen zijn het daar grondig over eens. Door Frans afvalwater is het Schelde reeds vervuild als ze ons land binnenstroomt. Via allerlei lozingen en de kanalen en rivieren die in de Schelde uitmonden komt daar nog heel wit vuil bij.
De ex-vissers van de Bornemse deelgemeente Mariekerke kunnen erover meespreken; door de vervuiling van de Schelde ging hun Visserij teloor en werden zij noodgedwongen palingboeren.
Omdat de Oude Schelde een afgesloten arm is, heeft het vervuilde Scheldewater er geen vat op. Er is dus voldoende zuiver water om waterlelies (gele plompen) en een rijke visstand te laten gedijen.
De oevers hebben een grote botanische waarde niet een zeer gevarieerde begroeiing.
Recreatie
Aan recreatiemogelijkheden is er in deze streek geen gebrek. In Groot-Bornem is een hele waaier wandel- en fietsroutes uitgestippeld, waarbij dankbaar gebruik gemaakt wordt van de Scheldedijken. In Bornem zelf zijn er het cultureel centrum Ter Delft en de kinderboerderij Barelhoeve, terwijl in het gemeentelijk recreatiecentrum Breeven (ook natuurgebied) allerlei sportmogelijkheden zijn. In Hingene staat het bekende toeris-tisch recreatief onthaalcentrum van de Schelde 'De Notelaer', terwijl in het museum Havesdonckhoeve oud landbouwalaam en volkshuisraad tentoongesteld zijn. In Weert staat het streekmuseum Zilverreiger. En verder zijn er drie veerdiensten in werking (Niel-Wintam over de Rupel, Hamme-Weert en Kastel-Mariekerke over de Schelde) waarmee je gratis kunt overvaren.
Op wandel
Start deze wandeling in Bornem-centrum (1) op het Kardinaal Cardijn-plein (ofte Kerkplein) bij de Onze-Lieve-Vrouwkerk (2), waar voldoende parkeergelegenheid is.
Bekijk op het kerkplein ook even het oud-gemeentehuis (1913), het gedenkteken van de Boerenkrijg (1898) en het monument voor de gesneuvelden uit beide wereldoorlogen.
Je neemt de Temsesteenweg naast het oud-gemeentehuis. Zo'n drie-honderd meter verder ligt links een wiel of een grote waterplas die in verbinding staat met de Oude Schelde. Rechtover die waterplas vertrekt rechts een beek, waarop een overstort van de riolering staat dat enkel bij abnormaal hoge regenval dienst moet doen.
Aan het eerste kruispunt ga je rechts de Vitsdamstraat in en je steekt zowel de spoorweg als de rijksweg tussen Sint-Niklaas en Willebroek over. Zo'n 200 mm voorbij de rijksweg duikt rechts weer de waterloop op die je langs de Temsesteenweg reeds zag.
Links ligt het zuiveringsstation voor afvalwater, dat in 1963 gebouwd werd, meteen het eerste in de provincie Antwerpen. Het gezuiverde water wordt dan geloosd in de beek naast het zuiveringsstation, vanwaar het verder vloeit naar het spaarbekken op het gehucht Buitenland en dan via een ontwateringsluis in de Schelde stroomt. Bij abnormaal hoge water-stand pompt men het water via een persleiding vanaf het station recht-streeks in de Schelde.
Volg verder de Vitsdam en ga over een stenen brug naar rechts, naast een oude Scheldedijk en naast een brede waterloop, die het oppervlakte-water van het grootste deel van de Bornemse industriezone en van deelgemeente Hingene naar de ontwateringssluis voert.
Rechts ligt nog een grote waterplas, het Kragenwiel, ooit ontstaan bij een overstroming. Blijf de oude dijk volgen tot aan de nieuwe Schelde-dijk. Neem daar het asfaltwegje naar rechts, benedendijks, naast een brede waterloop.
Wanneer je op het grondgebied van deelgemeente Hingene het domein van het toeristisch recreatief onthaalcentrum van de Schelde 'De Note-laer' (3) nadert, met het geheimzinnige kasteeltje, moet je ongeveer 250m bovendijks.
Na een bezoek aan De Notelaer (een aanrader !) en eventueel een verkwikkende rustpauze op het terras keer je op je stappen terug.
Je blijft dit keer bovendijks om van het uitzicht over de Schelde te genieten. Op de dijkkruin ter hoogte van De Notelaer zijn overigens op het Literair Dijkpad vijf panelen met een keuze uit de Schedeliteratuur opgesteld.
Op de brede asfaltdijk, waar geen gemotoriseerd verkeer toegelaten is, kun je aangenaam wandelen (en fietsen). Je komt ook voorbij een aanlegsteiger, waar ''s zomers Flandriaboten aanleggen. Zo'n 200 m verder kom je bij het spaarbekken en de ontwateringssluis op het gehucht Buitenland (4).
Blijf de dijk volgen in de richting van de 365 m lange Scheldebrug, die vanaf de zee de eerste verbinding over de stroom is. Ga onder de brug door en draai dan naar links af. Honderd meter verder ga je de Sasstraat in. Zo'n 75 m verder zie je rechts het begin van de Oude Schelde met het Sas van Weert. Aan de overkant van de Schelde ligt Temse met de bekende Boelscheepswerven, waarvan de kranen het landschap domi-neren.
Na een bezoek aan het oude Sas keer je terug naar de rijksweg St.-Niklaas-Willebroek en ga je naar rechts op het fietspad. Ben paar honderd meter verder loopt parallel met de rijksweg een kleine, veilige asfaltweg.
Ongeveer 300 m verder bereik je 'veer de Temsesteenweg, die je aan de rechterkant volgt. Deze rustige, oude kasseiweg loopt op korte af-stand van de Oude Schelde in de richting van Bornem-centrum.
Als je langs deze weg aan de linkerkant de eerste woningen tegenkomt, moet je even de tijd nemen om naar rechts in de richting van het indrukwekkende Kasteel van Bornem te kijken. Het kastcel ligt heel mooi aan de Oude Scheldearm; het wordt bewoond door de eigenaar, graaf John de Marnix de St.-Aldegonde (5).
Blijf rustig de Temsesteenweg volgen, die je terug naar je vertrekpunt brengt.
Praktisch
Afstand: 9 km.
Wegen: verhard, geschikt voor kinderwagens.
Parking: Kerkplein te Bornem-centrum.
Topografische kaart: 15/5-6 (1:25.000).