Hoe vind je de speld in de internetberg?  

Internet is een gigantische bibliotheek aan informatie.  De kunst bestaat erin om die informatie ook te vinden.  Stel je even voor dat je informatie wil opzoeken over “wapenstilstand”  naar aanleiding van 11 november.  Je wil dat opzoeken in een bibliotheek waar je nog nooit bent geweest.  Je komt binnen en ziet tientallen meters rekken voor je met duizenden boeken.  Aan de balie zit niemand aan wie je het even kan vragen.  Hoe ga je te werk?  Je houdt eerst rekening met de doelgroep voor wie de informatie is bestemd.  In dit geval zijn het je kinderen.  Je zal dus eerst op zoek gaan naar de kinderafdeling.  In de kinderafdeling vind je naast leesboeken, ook informatieve naslagwerken.  Waarschijnlijk ga je een boek zoeken op het trefwoord “oorlog”, enz…

Het grote verschil tussen een bibliotheek en internet is dat je in een echte bibliotheek de boeken ziet.  Op het internet kan je alleen maar hopen dat er virtuele boeken of websites bestaan waarin de informatie te vinden is die je nodig hebt.  Gelukkig bestaan er zoekmachines die je helpen om de juiste websites te vinden.  Zoekmachines zijn softwareprogramma’s die over de hele wereld informatie verzamelen over zoveel mogelijk websites.  Deze informatie stockeren ze in enorme databanken.  Als een gebruiker dan een bepaald trefwoord intikt, dan gaat zo’n zoekmachine in zijn eigen databank op zoek naar dat trefwoord en geeft dan de adressen of URL’s van websites die eventueel in aanmerking komen, gerangschikt volgens belangrijkheid.  Hoe zo’n zoekmachine zijn informatie verzamelt laat ik hier even buiten beschouwing, maar zoekmachines hebben het steeds moeilijker om alle websites te blijven bezoeken, omdat het aantal websites dagelijks met gigantische aantallen toeneemt.  Zoekmachines maken gelukkig meer en meer gebruik van elkaars databestanden, maar dan nog vinden ze niet altijd alle spelden in de hooiberg.  Om dit te verhelpen, steken er gespecialiseerde zoekmachines de kop op, zoekmachines die bijvoorbeeld enkel informatie verzamelen over techniek en wetenschap. 

Zoekmachines kunnen niet alleen informatie opzoeken in websites, maar ook in nieuwsgroepen.  Misschien heeft er reeds iemand in een nieuwsgroep een vraag gesteld rond “wapenstilstand”.  De kans is groot dat de zoekmachine dit ook terugvindt in één of andere nieuwsgroep.

Een overzicht van verschillende zoekmachines vind je op:

*        http://www.solcon.net/particulieren/zoek.html

*        http://members.tripod.lycos.nl/hinfo/pag3.html

*        http://internettrash.com/users/fios/zoekmachine.htm

*        http://www.surfnet.nl/zoektools/wegwijzers/zoektools.html#www

*        http://www.inform.nl/zoekmachines/index.htm

*        http://www.demon.nl/extra/zoeken.html

Informatie opzoeken met een zoekmachine vraagt een bepaalde vaardigheid die ik hier even kort uit de doeken wil doen.  Zelf doen is natuurlijk de boodschap, maar het is goed om de regels te kennen voor je er zelf aan begint.  Informatie opzoeken met zoekmachines is trouwens een belangrijke doelstelling voor de kinderen.  Durf gerust opdrachten te geven in de aard van “waar vind je informatie in het Nederlands over het koningshuis?”  

Om de daad bij het woord te voegen, heb ik de proef op de som genomen: “waar vind ik informatie op het net over hoe je moet werken met een zoekmachine”.  Het resultaat van de zoektocht kan je zelf even bekijken via het volgende filmpje.

#

Bij een zoekmachine is de keuze van de trefwoorden heel belangrijk.  Stel, je bent geïnteresseerd in Griekse mythologie en je wil meer informatie over de Griekse God Apollo.  Als je dit trefwoord ingeeft in een zoekmachine zal je informatie krijgen over ruimtevaart (hoeveel apollo’s werden er weer de lucht in geschoten?), over film (Tom Hanks schitterde in Apollo 13 en over Griekse mythologie.  De kans is ook heel groot dat enkel Engelstalige websites op een schoteltje worden aangeboden.  Probeer het daarom eens met apollo en “griekse mythologie”.  Wanneer je woorden tussen aanhalingstekens plaats dan houdt de zoekmachine rekening met de volgorde van de woorden tussen de haakjes.  De zoekmachine gaat dus op zoek naar websites waarin apollo en Griekse mythologie voorkomt. 

In een zoekmachine kan je gerichter zoeken door gebruik te maken boleaanse operatoren.   Boleaanse operatoren zijn termen uit de logica.  Bij het gebruik van de Boleaanse operatoren AND - OR - NOT- NEAR worden tussen de verschillende zoektermen telkens specifieke relaties gelegd.

Apollo and Delphi  zal  informatie geven over de Griekse God Apollo en de tempel van Delphi.  Delphi is echter ook een computertaal die een relatie heeft met een project met de naam Apollo.  Aangezien ik enkel geïnteresseerd ben in de toeristische trekpleister, kan ik de volgende termen ingeven : apollo and delphi and not computer.  Bij gebruik van or maak je de keuze dit of dat.  maan or Delphi zal zowel sites geven over de expeditie naar de maan als over de temple voor Apollo in Delphi.

 

Het is niet altijd zo gemakkelijk zoals ik het hier beschrijf.  Bij elke zoekmachine is er wel een helpbestand beschikbaar.   Een mooi overzicht vond ik bij Lycos  * www.lycos.be   Hier worden alle boleaanse operatoren eenvoudig uit de doeken gedaan:

 

Zoekopties korte index

+
(plus teken)

Voor een woord zetten om aan te geven dat het woord vereist is.

bill +clinton

-
(min teken)

Voor een woord zetten om aan te geven dat het woord uitgesloten moet worden.

dole -pineapple

" "
(aanhalings tekens)

Geeft aan dat het document de exacte zin binnen de aanhalingstekens moet bevatten.

"read my lips"

AND
&
&&

Geeft aan dat gezocht moet worden naar alle woorden die met elkaar verbonden zijn.

bill AND hillary

OR
|
||

Geeft aan dat er gezocht moet worden naar één van de woorden.

dole OR clinton

NOT
!

Sluit documenten uit die een woord bevatten die na NOT komen.

anderson NOT pamela

NEAR

Vind documenten waarin 2 woorden voorkomen die maximaal 25 woorden van elkaar af staan.

bill NEAR clinton

NEAR/n

Vind documenten waarin 2 woorden voorkomen binnen een afstand van n woorden.

hillary NEAR/5 clinton

ONEAR

Hetzelfde als NEAR, behalve dat de woorden in de aangegeven volgorde moeten voorkomen.

bill ONEAR clinton

ONEAR/n

Hetzelfde als NEAR/n, behalve dat de woorden in de aangegeven volgorde moeten voorkomen.

hillary ONEAR/5 clinton

FAR

Vind documenten waarin 2 woorden minstens 25 woorden van elkaar afstaan.

barney FAR dinosaur

FAR/n

Vind documenten waarin 2 woorden minstens n woorden van elkaar afstaan.

barney FAR/20 dinosaur

OFAR

Hetzelfde als FAR, behalve dat de woorden in de aangegeven volgorde moeten voorkomen.

barney OFAR dinosaur

OFAR/n

Hetzelfde als FAR/n, behalve dat de woorden in de aangegeven volgorde moeten voorkomen.

barney OFAR/20 dinosaur

ADJ
(adjacent)

Vind documenten waarin 2 woorden naast elkaar voorkomen

united ADJ states

ADJ/n

Vind documenten waarin 2 woorden binnen n woorden van elkaar voorkomen.

bacon ADJ/2 eggs

OADJ

Hetzelfde als ADJ, behalve dat de woorden in de aangegeven volgorde moeten voorkomen.

united OADJ states

OADJ/n

Zelfde als ADJ/n, behalve dat de woorden in de aangegeven volgorde moeten voorkomen.

bacon OADJ/2 eggs

BEFORE

Vind documenten waarin de eerste term voor de andere term voorkomt.

uncle BEFORE sam

(), {}, [], <>
(parenthesis)

Gebruik deze om zoekwoorden te groeperen als je uitgebreide zoekopdrachten wil geven.

(hillary OR bill) AND clinton

 

De ervaring leert ook dat je na een tijdje meestal gebruik maakt van dezelfde zoekmachine(s).  Oefening baart kunst.  Persoonlijk gebruik ik het liefst Altavista * www.altavista.com en met de kinderen * www.lycos.be  

De resultaten  van mijn zoektocht naar info over “hoe zoeken met zoekmachines” vind je hieronder:

* http://www.zeelandnet.nl/zoeken/uitleg.html

* http://www.sad.nl/surfplank/werkblad.html

De oogst is kleiner uitgevallen dan verwacht.