Kan je als leerkracht de computer ook zinvol gebruiken?

Wil je een leerkracht overtuigen van de computer in zijn klas, probeer hem/haar  dan te verleiden door hem of haar (het onderwijs is vervrouwelijkt nietwaar) eerst zelf de grote voordelen van de computer te laten ontdekken.

Tekstverwerking staat bovenaan mijn persoonlijke lijst.  In het onderwijs worden heel wat teksten gemaakt: lessen, proeven, uitnodigingen, brieven, liedjes, gedichtjes, …  Heel wat van deze teksten komen elk jaar terug.  Neem nu een uitnodiging voor een eerste oudercontact.  Waarschijnlijk zal alleen de datum veranderen, maar voor de rest kan je de brief integraal gebruiken van vorig jaar.  Idem voor een mededeling rond de schoolreis: of je nu naar de zoo van Antwerpen gaat of een bezoek aan de badstad Oostende brengt, de mededeling dat sinaasappels ziek maken of dat men geen regenkledij mag vergeten, blijft elk jaar gelijk.  75 % van een proef blijft ook gelijk (voor hetzelfde leerjaar natuurlijk)  Ik herinner mij nog de tijd van de alcoholstencil of de gewone stencil, steeds mocht je alles opnieuw schrijven of tikken.  Toen wat later het fotokopieapparaat zijn intrede deed, was “knippen en plakken” mijn favoriete bezigheid om proeven op te maken.  Tegenwoordig is dat “knippen en plakken” virtueel geworden, met computerlijm. 

Elke tekst die ik opmaak, blijft zijn waarde behouden.  Mijn harde schijf staat intussen reeds vol met megabytes aan teksten die ik elk jaar opnieuw even moet aanpassen en hergebruikt kunnen worden.  Van recyclage gesproken…  Zorg er wel voor dat je steeds een back-up hebt van je tekstbestanden.  Teksten nemen gelukkig weinig plaats in.  Ben je niet de gelukkige bezitter van een CD-writer, schrijf dan je tekstbestanden zeker weg op diskettes en bewaar deze liefst niet bij je computer.   Stel dat je huis in de fik vliegt, dan is je noeste arbeid niet in rook opgegaan. 

Ik herinner mij nog uit mijn schooltijd dat mijn meester de punten van de proefwerken luidop dicteerde.  Wij moesten dan via hoofdrekenen het eindresultaat berekenen.  Gelukkig was er toen nog geen sprake van mediaan of gemiddelde.  De meester was reeds tevreden dat zijn resultaat overeen kwam met ons getal.   Ook naar rapportering is er heel wat veranderd in ons onderwijs.  De computer heeft daar zijn steentje toe bijgedragen.  Momenteel bestaat er prachtige software die het vervelende werk van rapportering uit handen neemt.  Als leerkracht hoef je enkel nog de cijfers in te geven bij het overeenkomstige vak.  De computer berekent het procent, het gemiddelde, de mediaan, een klasspiegel, … Hij maakt prachtige grafieken van je proeven die mooi ogen voor ouders.  Gelukkig bestaan er ook softwarepakketten die minder aandacht schenken aan de punten of het procent, maar het doel van een toets als waarde toetsen.  Aan zo’n doelenrapport wordt een leerlingenvolgsysteem gekoppeld, zodat je als leerkracht een mooi beeld krijgt van de (niet) bereikte doelen van je kinderen.

Persoonlijk maak ik reeds sedert 1993 mijn agenda met de computer.  In het begin gebruikte ik daar de tekstverwerker voor.  Later ben ik een specifiek agendaprogramma gaan gebruiken.  Dit programma bevat momenteel honderden elektronische steekkaarten van allerlei lessen.  Bij elke les horen enkele doelen, een verwijzing naar het hand- en/of werkboek, eventueel een stappenplan, enz.  Ook hier rendeert het werk dat je één keer doet.

#klasagenda

Onderwijzen is o.a. kennis doorgeven.  Ik heb zeker niet al die wijsheid in pacht.  Zelfs in mijn tweede leerjaar komen onderwerpen aan bod, waar ik weinig van afweet.  “Groeit een kiwi aan een boom of een struik?”  Gelukkig vond ik (en mijn kinderen) het antwoord op een CD-ROM.   “Waar komt de cavia die in onze klas woont, eigenlijk vandaan?”  Via internet vonden wij dat zijn oorspronkelijke stek, de grasvlakten van Zuid-Amerika zijn.  Met deze 2 voorbeelden wilde ik aantonen dat ik de computer ook vaak gebruik om kennis te vergaren.  Een encyclopedie op CD-ROM en internet, zijn hierbij mijn 2 beste partners.  Ik hoef het huis niet meer uit naar de plaatselijke bib om de juiste info op te zoeken.  Ik heb tegenwoordig een reusachtige bibliotheek thuis.  Het komt er alleen op aan de informatie te vinden.

Maar de computer kan soms verrassende mogelijkheden hebben.   Op mijn school beschikt elke klas over een Cd-speler.  Zijn wij dan zo rijk?  Helemaal niet, maar wij gebruiken de computer ook simpel als Cd-speler.  Stop een gewone muziek CD in je computer en hij begint automatisch te spelen.  Met muis en scherm heb je een speler die functioneler werkt dan een “stand-alone” apparaat.   De volgende toepassing vraagt iets meer kennis, maar het comfort is onovertroffen.  In de loop der jaren heb ik heel wat cassettes opgenomen met leuke verhaaltjes, pedagogische liedjes (over de tafels bijvoorbeeld) enz.  Het grote nadeel van deze cassettes is dat ik soms het fragment niet terug vind dat ik net nodig heb.  Ik weet dat “giraf” op de A-kant staat, maar via door- of terugspoelen kan ik het niet onmiddellijk vinden.   Daar heb ik het volgende op gevonden:

Ik heb veelgebruikte fragmenten vanop cassettes digitaal opgenomen met de computer.  Er bestaat daar software voor die zelfs gratis is.  Nu is het een fluitje van een cent om in de database, die gelijktijdig werd aangemaakt, het juiste fragment aan te klikken.  De computer zoekt het wel voor me uit waar het ergens op de harde schijf staat.  Mijn bandjes raken nu ook nooit meer verstrikt in mijn cassettespeler…

#realplayer

Heb je ooit al eens een voordracht gegeven met bijvoorbeeld PowerPoint?   PowerPoint laat je toe om teksten, beelden en geluid te projecteren op scherm met behulp van een computer.  Het is zeker niet de goedkoopste toepassing van de computer in de klas, maar elke school zou de beschikking over een dataprojector moeten hebben.  Het is zalig om zo les te geven: er zit structuur in de les (als je die er zelf kan instoppen tenminste), beelden houden de aandacht vast van je leerlingen en zelf heb je de korte inhoud van je les steeds bij de hand.

#PowerPoint